Môn Văn Lớp: 9 phÂN TÍCH BÀI “KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN TRÊN LƯNG MẸ” BN NÀO CÓ BÀI SẴN THÌ CHỤP GỬI NHA MK CẦN GẤP

Question

Môn Văn Lớp: 9 Giúp em bài này với ạ: phÂN TÍCH BÀI “KHÚC HÁT RU NHỮNG EM BÉ LỚN TRÊN LƯNG MẸ”
BN NÀO CÓ BÀI SẴN THÌ CHỤP GỬI NHA MK CẦN GẤP No copy trên mạng nha. Em xin cảm ơn mọi người ạ

in progress 0
Natalia 6 tháng 2021-11-18T21:41:29+00:00 2 Answers 0

Answers ( )

    1. Khổ 1Khúc hát ru thứ nhất: Người mẹ Tà – ôi là người mẹ giàu tình thương con và giàu lòng yêu nước.

    – Người mẹ ấy luôn địu con trên lưng lúc làm việc, dù công việc có nặng học, dù mẹcó vất vả thì Cu Tai vẫn luôn ở bên mẹ.

    “Mẹ giã gạo, mẹ nuôi bộ đội

    Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng

    Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi”.

    – Sự sóng đôi của từ”nghiêng” trong câu thơ giàu chất tạo hình đã vẽ lên hình ảnh người mẹ đang giã gạo chày tay trong khi đứa con nhỏ đang ngủ trên lưng, nhịp chày nghiêng, kéo theo giấc ngủ của con nghiêng. Nhịp chày giã gạo thực ra không nghiêng nhưng giấc ngủ của em bé không được ngay ngắn như khi đặt trên giường mà phải dự vào tấm lưng của người mẹ lúc lên lúc xuống theo mỗi nhịp chày. Người mẹ vẫn để người con ngủ trọn ven tren lưng. Tưởng như trong từng động tác của từng nhịp chày giã gạo cũng đã ngân lên nhịp điệu ru ngọt ngào và nhịp đưa em đều đặn bình an như trên một cánh võng êm.

    – Bằng ngòi bút tả thực, tác giả đã giúp người đọc nhận ra mồ hôi mẹ”nóng hổi”, vai mẹ gầy – bao nhiêu vất vả như đọng trên đôi vai mẹ, nhận ra tấm lòng mẹ mênh mông trong hình ảnh mẹ con không cách xa:

    ”Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối

    Lưng đưa nôi và tim hát thành lời”.

    – Nghệ thuật nhân hoá đã diễn tả sâu sắc và cảm động tình mẹ yêu con. Người mẹ lấy thân mình làm nôi, vai gầy làm gối và ru con không phải bằng lời ru thông thường như mọi lời ru trong cuộc sống thanh bình mà ru con bằng lời ru thầm từ trái tim, từ tình yêu con tha thiết sâu thẳm trong lòng mẹ. Âm vang lòng mẹ cất thành lời ru đầy cảm xúc.

    – Lòng yêu con gắn liền với tình thương bộ đội: “Mẹ thương A-kay, mẹ thương bộ đội”. Điệp ngữ “mẹ thương” xuất hiện trong câu thơ ngắt 2 vế đều đặn đã cho thấy người mẹ thương con như thương bộ đội, lòng yêu con gắn liền với tình yêu người kháng chiến.

    – Vì thế, trong những lời mẹ ru con, ta thấy được những ước mơ của mẹ.

    Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần

    Mai sau con lớn vung chày lún sân.

    – Người mẹ Tà-ôi mong có gạo để nuôi bộ đội, mong con khôn lớn để làm ra lúa gạo góp phần nuôi bộ đội bởi cuộc sống của những người Tà-ôi những năm kháng chiến chống Mỹ còn bao cơ cực vất vả, thiếu thốn, Điều ước ấy thật chân thật và cao quý vì đó là điều mong ước của người mẹ lao động cho kháng chiến.

    Khổ 2: Khúc hát ru thứ 2.Hình ảnh người mẹ Tà – ôi với công việc lao động sản xuất trên chiến khu.

                             Mẹ tỉa bắp trên núi Ka-lưi  / Lưng núi thì to mà lưng mẹ thì nhỏ.

    – Sự tương phản giữa “lưng núi” và “lưng mẹ” gợi ra rất rõ sự nhọc nhằn, vất vả của người mẹ lao động giữa núi rừng mênh mông. Đặc biệt trong đoạn thơ này có hai câu đầu rất gợi cảm:.

    Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi  /   Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng

    – “Mặt trời của mẹ” là một hình ảnh ẩn dụ độc đáo, có ý nghĩa sâu sắc. Nếu mặt trời của bắp đem lại cho hạt mẩy, hạt chắc thì em Cu Tai là mặt trời của mẹ. Cu Tai là nguồn hạnh phúc ấm áp vừa gần gũi vừa thiêng liêng của đời mẹ. Chính em đã góp phần sưởi ấm lòng mẹ, đã nuôi giữ lòng tin yêu, hi vọng và ý chí của người mẹ trong cuộc sống.

    – Sự sống của A-kay cũng là sự sống của buôn làng. Bởi thế cũng rất tự nhiên : “Mẹ thương A-kay mẹ thương làng đói. Dân làng đói khổ, cuộc sống người Tà-ôi những năm chống Mỹ còn bao cơ cực, thiếu thốn, mẹ muốn cưu mang chia sẻ. Sức mạnh của tình yêu thương cộng đồng sẽ giúp mẹ vượt lên trên tất cả. Bàn tay mẹ cần mẫn “trỉa bắp”, gieo mầm cho sự sống với niềm hi vọng mong mỏi thật bình dị.

    Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều

    Mai sau con lớn phát mười ka-lưi

    – Tình cảm thương yêu ấy đã thăng hoa trong những ước mơ về sự sống của buôn làng – mong được mùa và chứa niềm mong ước về tương lai của người con – có sức khoẻ làm nương giỏi. Đó là điều ước giản dị, chính đáng của người mẹ Tà-ôi.

    – Tình thương gắn liền với những điều ước đó đã nói với ta về một người mẹ giàu tình thương người và luôn biết sống vì người khác.

    Khổ 3: Khúc hát ru thứ 3

    – Cảm hứng khúc hát ru cuối gắn liền với hiện thực khốc liệt và khẩn trương của cuộc kháng chiến chống Mỹ, với nhịp sống ở chiến khu Trị – Thiên. Hình ảnh người mẹ Tà – ôi trong đoạn thơ này có sự thay đổi, không chỉ yêu thương con mà còn hành động vì tình yêu một cách dứt khoát mạnh mẽ:

    Mẹ đi chuyển lán mẹ đi đạp rừng

    Mẹ địu em đi để gìành trận cuối

    – Hai động từ “đi” đã gợi tả tư thế đối mặt với kẻ thù, quyết tâm chiến đấu giữ đất, giữ rừng. Người mẹ thật can đảm và dũng cảm cùng với “anh trai cầm súng, chị gái cầm chông” và em Cu Tai cũng theo mẹ vào trận cuối”. Những câu thơ hừng hực tinh thần bất khuất của ngừơi dân tộc miền Tây Thừa Thiên đem lại cảm hứng lạc quan của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Sự trưởng thành từ nhận thức đến hành động của mỗi con người đã được khẳng định bằng 2 câu thơ.

    Từ trên lưng mẹ em đến chiến trường

    Từ trong đói khổ, em vào Trường Sơn.

    – Người mẹ Tà – ôi góp công sức của mình vào việc bảo vệ Tổ quốc bởi giặc Mỹ với dã tâm “đuổi ta phải rời con suối” – không để cho gia đình, bản làng của người mẹ được sống bình yên.

    – Từ tình thương con, thương bộ đội đến tình thương làng, thương đất nước, ta thấy tình thương bản làng của mẹ ngày càng rộng mở, người mẹ thật giàu đức hi sinh. Đó là cơ sở cho những ước mơ thật đẹp:

    Con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ

    Mai sau con lớn làm người tự do.

    – Trong tình cảm của người mẹ Tà – ôi cũng như của những người con miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ thì Bác Hồ – người Cha của dân tộc luôn là nguồn động viên, là biểu tượng của chiến thắng, là hình ảnh của đất nước tự do. Bởi vậy mong được gặp Bác là cảm xúc thường trực, dù cho lúc này Bác đã mất, bởi lẽ chỉ có thống nhất mẹ mới được ra với Bác. Giấc mơ đẹp gắn liền với ước mơ trọn vẹn non sông, thoả lòng Bác mong. Lời ru kết lại cùng hình ảnh em Cu Tai của tương lai, là người tự do của một đất nước hoà bình. Đó cũng là ước mong chung của nhân dân, của những người mẹ Việt Nam yêu nước.

    – Người mẹ Tà – ôi là người mẹ yêu nước nồng nàn và luôn tha thiết với độc lập tự do của dân tộc, Tổ quốc

    => Tóm lại: trong gian nan, vất vả của cuộc sống kháng chiến, người mẹ ở chiến khu càng dành cho con tình yêu thắm thiết, càng ước mong con mau lớn khôn, khoẻ mạnh, trở thành công dân của một đất nước tự do. Nguyễn Khoa Điềm thể hiện tình yêu thương con gắn với lòng yêu quê hương đất nước, với tinh thần chiến đấu của người mẹ miền Tây Thừa Thiên bằng những khúc ru nhịp nhàng, mang giọng điệu ngọt ngào, trìu mến. Từ hình ảnh và tấm lòng người mẹ Tà-ôi, nhà thơ đã thể hiện tình yêu quê hương đất nước thiết tha, ý chí chiến đấu cho độc lập tự do và khát vọng thống nhất nước nhà của nhân dân ta trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

    Bài có sẵn

  1. I. Mở bài

    – Giới thiệu về tác giả Nguyễn Khoa Điềm: Tác giả Nguyễn Khoa Điềm là một nhà thơ lớn, có nhiều tác hay đóng góp cho nền văn học nước nhà. Thơ của ông thường gắn liền với tình yêu quê hương đất nước, tình yêu con người và có giá trị nhân văn sâu sắc.

    – Giới thiệu tác phẩm: Tác phẩm “Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ” thể hiện nguồn cảm hứng vô tận của tác giả với những người con đồng bào Tây Nguyên dân tộc thiểu số ít người. Bài thơ thể hiện tình cảm mẫu tử thiêng liêng, tình yêu của người mẹ dành cho con, hòa chung vào tình yêu quê hương đất nước, tạo thành một tình lớn, mang lại nhiều cảm xúc cho người đọc.

    II. Thân bài:

    a. Hình ảnh người mẹ địu con giã gạo thể hiện điều gì?

    Người đồng bào vùng dân tộc thường có thói quen địu con trên lưng khi đi làm nương, làm rẫy, khi giã gạo, quay lúa, dệt vải. Những đứa trẻ thơ vùng cao có lẽ ai cũng từng một thời được sống trên lưng mẹ. Lưng người mẹ ấm áp ấp ủ cho con những giấc mơ đẹp, ru con những trưa nồng oi ả, cho con những khoảng trời tuổi thơ bình yên với những giấc mơ ngoan hiền

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi,
    Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ.
    Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội,
    Nhịp chày nghiêng, giấc ngủ em nghiêng.
    Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi,
    Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối,
    Lưng đưa nôi và tim hát thành lời:
    Ngủ ngoan a kay ơi, ngủ ngoan a kay hỡi,
    Mẹ thương a kay, mẹ thương bộ đội
    Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần,
    Mai sau con lớn vung chày lún sân…

    b. Phân tích sự vất vả của người mẹ khi làm việc như thế nào?

    Những giọt mồ hôi của mẹ rơi xuống thấm qua lớp áo chảy xuống khuôn mặt hồng hào, bụ bẫm của em, chảy cả vào trong giấc mơ của em. Mẹ làm việc rất vất vả, lại còn phải cõng thêm em ở trên lưng, chắc mẹ sẽ cảm thấy rất mệt mỏi.

    c. Mong ước của người mẹ ?

    Mẹ em đang vung những nhịp chày, làm việc tạo ra những hạt gạo ấm áp tình quân dân, tình đồng bào, đồng chí. Em nằm ngoan sau lưng mẹ ngủ một giấc no say, những giấc mơ bình yên về một ngày mai tươi sáng.

    d. Điều gì làm cho người mẹ vui vẻ làm việc?

    Một bà mẹ vừa chăm chỉ làm việc, vừa chăm con dành hết tình yêu thương của mình cho đứa con bé bỏng, những người mẹ này cũng chưa giây phút nào quên tình yêu, trách nhiệm với với quê hương, đất nước. “Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội. Nhịp chày nghiêng giấc mơ em nghiêng”

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi,
    Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ.
    Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka–lưi
    Lưng núi thì to, mà lưng mẹ nhỏ,
    Em ngủ ngoan em, đừng làm mẹ mỏi.
    Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi,

    e. Phân tích hình ảnh hai mặt trời để thấy sự khác nhau như thế nào?

    Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng. Người mẹ đồng bào dân tộc đi đâu làm gì cũng luôn phải mang con theo cùng. Những việc mẹ làm vô cùng nặng nhọc nhưng có em ở bên dường như mẹ không còn cảm thấy cô đơn nữa. Mẹ làm việc vì con. mong muốn cho con lớn khôn trưởng thành, có một cuộc sống đầy đủ hơn. Tình yêu của người mẹ thể hiện qua từng ấp ủ, mong muốn nhỏ nhoi. Qua những câu thơ này ta thấy tác giả là một người có trái tim vô cùng nhân hậu. “mặt trời của bắp thì nằm trên đồi. Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng”.

    -Tác giả đã sử dụng hình ảnh chơi chữ, lối nói ẩn dụ cùng là hình ảnh mặt trời. Nhưng mặt trời nhưng thể hiện sự biểu cảm khác nhau. Mặt trời của mẹ chính là em. Mẹ dành hết tình yêu, sức mạnh của cuộc đời mình để chăm sóc, lo lắng cho em. Mong cho em cho em có cuộc sống vui vẻ hạnh phúc.

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi,
    Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ.
    Mẹ đang chuyển lán, mẹ đi đạp rừng.
    Thằng Mỹ đuổi ta phải rời con suối
    Anh trai cầm súng, chị gái cầm chông,
    Mẹ địu em đi để dành trận cuối.
    Từ trên lưng mẹ em đến chiến trường,
    Từ trong đói khổ em vào Trường Sơn.

    f. Hình ảnh các anh cầm súng, các chị cầm chông thể hiện điều gì?

    Trong khổ thơ này, người mẹ không chỉ dịu con làm rẫy, đi rừng hay giã gạo nữa. Mà người mẹ đã địu con vào chiến trường, vào Trường Sơn tham gia giết giặc chống quân thù.

    g. Mong ước của người mẹ khi nói với con đi đánh trận cuối?

    Mẹ địu con đi đánh trận cuối, thể hiện sự quyết tâm của người mẹ trong cuộc chiến đấu khốc liệt này. Đồng thời cũng thể hiện niềm tin tất thắng của toàn thể người dân trên đất nước ta. Chúng ta luôn tin đạo nghĩa sẽ thắng hung tàn, sự đoàn kết ý chí của người dân sẽ xóa tan những âm mưu đen tối.

    h. Qua bài thơ tác giả muốn nhắn nhủ điều gì?

    Tinh thần chống giặc ngoại xâm của đồng bào ta vô cùng mãnh liệt. Dù với vũ khí nào thì tinh thần quyết tâm chống giặc ngoại xâm của người đồng bào ta vô cùng mạnh mẽ. Chúng ta trên dưới đồng lòng trăm người như một.

    III. Kết bài:
    Bài thơ đã thể hiện tình cảm sâu sắc của người đồng bào dân tộc, những người có cái bụng thẳng thắn, chân tình. Họ luôn hướng về cách mạng, về những anh bộ đội Cụ Hồ với những tình cảm gắn bó sâu sắc.

    Phân tích Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ – Mẫu 1

    Trong thơ ca Việt Nam hiện đại, có nhiều bài viết về chủ đề quê hương, đất nước. Lòng yêu nước thể hiện ở mỗi bài mỗi khác, tùy theo cảm hứng của tác giả, song mỗi bài là một nốt nhạc trong bản giao hưởng ngợi ca Tổ quốc và nhân dân anh hùng.

    Nguyễn Khoa Điềm là một nhà thơ chiến sĩ trưởng thành trong chiến khu tây Thừa Thiên gian khổ và ác liệt thời chống Mĩ. Trong những ngày mưa bom bão đạn ấy, bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ đã ra đời.

    Bài thơ kể về người mẹ dân tộc Tà-ôi vừa địu con trên lưng vừa giã gạo để nuôi bộ đội; tỉa bắp trên nương góp phần sản xuất lương thực cho kháng chiến và mơ ước sau này sẽ được thấy Bác Hồ, ước mong con mình khôn lớn được sống trong đất nước tự do. Qua đó, tác giả ca ngợi tình yêu con thiết tha, đằm thắm và tình yêu nước sâu nặng của bà mẹ Tà-ôi. Bài thơ có 3 khúc ru, mỗi khúc đều mở đầu bằng câu:

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
    Kết thúc là lời ru của mẹ được lặp lại ở mỗi đoạn:
    Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi.
    Mẹ thương a-kay, mẹ thương…
    Con mơ cho mẹ…
    Mai sau con lớn…

    Trong mỗi khúc hát ru đều có hình ảnh người mẹ với công việc vất vả cùng tình cảm, ước vọng đối với đứa con và quê hương đất nước.

    Mở đầu bài thơ là tiếng ru thân thương, vỗ về của nhà thơ, đưa em bé vào giấc ngủ say nồng:

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
    Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ

    Trong lời ru đứa con chứa chan niềm thương mến sâu xa đối với người mẹ. Hai câu thơ sau miêu tả người mẹ trong công việc giã gạo nuôi quân:

    Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ dội
    Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng

    Nếu câu thơ trên tả thực thì câu thơ dưới thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng giữa mẹ và con. Tác giả vừa miêu tá công việc giã gạo nặng nhọc của người mẹ, vừa miêu tả giấc ngủ chập chờn, giấc ngủ nghiêng của cu Tai trên lưng mẹ. Dường như chú bé cũng thấy được nỗi vất vả và ý nghĩa đẹp đó trong việc làm của mẹ nên hơi thở em hoà cùng hơi thở mẹ và em cố ngủ ngoan cho mẹ yên lòng.

    Nếu ai đà từng chứng kiến cảnh giã gạo bằng chày trong cối gỗ của đồng bào miền núi thì mới thấy hết sự vất vả khi biến hạt thóc thành hạt gạo trắng ngần. Nhà thơ đã chọn lựa những động tác tiêu biểu để miêu tả công việc giã gạo nặng nhọc và thế hiện tình mẹ con chân chất, sâu nặng của người mẹ miền núi. Cảnh tượng mộc mạc ấy đâ làm xúc động lòng người:

    Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi
    Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối
    Lưng đưa nôi và tim hát thành lời

    Khi mẹ giã gạo, cu Tai vẫn ngủ trên lưng. Trong giấc ngủ, em vẫn cảm nhận được mồ hôi của mẹ rơi trên má em nóng hổi, cảm nhận được sự vất vả và tình yêu con thiết tha của mẹ.

    Tác giả đã sử dụng thành công nghệ thuật so sánh: đôi vai mẹ gầy làm gối cho con, lưng mẹ đung đưa làm nôi ru con ngủ và nhịp tim của mẹ hát thành lời yêu thương tha thiết. Trong giấc ngủ, lúc nào Cu Tai cũng được ấp ủ tròng hơi thở và tình thương của mẹ, được nghe mẹ hát ru. Khổ thơ đã thể hiện được tình mẫu tử thắm thiết, thiêng liêng cùng công việc vất vả của người mẹ giã gạo để nuôi con, nuôi bộ đội Giải phóng.

    Nếu khổ thơ đầu là lời ru của nhà thơ thì khổ thơ thứ hai là tiếng nói tâm tình của người mẹ:

    Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi
    Mẹ thương a-kay, mẹ thương bộ đội

    Câu thơ như lời ru êm ái chất chứa yêu thương. Tình cảm mẹ con vốn đã đẹp nay càng đẹp hơn bởi nó gắn liền với tình cảm lớn lao là tình thương bộ đội, tình yêu nước. Mẹ mong trong giấc ngủ, Cu Tai sẽ mơ giấc mơ của mẹ là có nhiều gạo thật ngon để nuôi bộ đội và Cu Tai sẽ lớn lẽn thật nhanh để giúp mẹ giã gạo nuôi quân:

    Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần
    Mai sau con lớn vung chày lún sân…

    Từ ước mơ có hạt gạo trắng ngần đến ước mơ mai sau con lớn vung chày lún sân đều chứa đựng niềm hi vọng cháy bỏng của người mẹ về đứa con sau này sẽ trở thành một thanh niên cường tráng, có ích cho nước, cho dân.

    Hình ảnh người mẹ trong cảnh tỉa bắp trên nương thật đẹp và cảm động:

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
    Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
    Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-Lưi
    Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ

    Vẫn là lời vỗ về của trái tim chan chứa thương yêu của nhà thơ, mong em bé ngủ ngon để mẹ yên tâm làm việc, nhưng ở khổ thơ này, cảm xúc da diết hơn thể hiện qua hình ảnh tương phản độc đáo: Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ. Núi thì lớn, nương bắp thì rộng mà sức mẹ có hạn. Mẹ cắm cúi, lom khom tỉa bắp, trên lưng mẹ con vẫn ngủ say. Câu thơ đã khắc sâu nổi vất vả khó nhọc của người mẹ vùng cao trong lao động sản xuất thời chống Mĩ.

    Đối với những bà mẹ sớm hôm tần tảo nuôi con, dường như họ không biết mệt mỏi bởi đứa con là niềm hi vọng, là nguồn an ủi, động viên, tiếp thêm sức mạnh và nghị lực cho mẹ:

    Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
    Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
    Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng.

    Câu thơ lấp lánh nét đẹp cuộc đời và tình mẹ con. Biện pháp ẩn dụ trong những câu thơ này có nhiều ý nghĩa. Bắp trên nương tươi tốt nhờ ánh nắng mặt trời. Cu Tai cũng giống như mặt trời tỏa nắng sưởi ấm trái tim mẹ để mẹ sống tốt hơn, đẹp hơn cho đời. Em là mặt trời bé bỏng, thân yêu của mẹ.

    Lời ru ở khúc ru này vẫn là tiếng nói tâm tình của người mẹ nhưng đã chứa đựng ước mơ lớn hơn:

    Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi
    Mẹ thương a-kay, mẹ thương làng đói
    Con mơ cho mẹ hát bắp lên đều
    Mai sau con lớn phát mười Ka-lưi…

    Càng thương con, người mẹ lại càng thương bà con dân bản. Mẹ ước mơ về một ngày mai no ấm hạnh phúc, về sự trưởng thành và sức mạnh kì diệu của đứa con thân yêu.

    Nếu ở hai đoạn thơ trước, tác giả miêu tả cảnh mẹ địu con trên lưng giã gạo nuôi bộ đội, địu con lên nương tỉa bắp thì ở đoạn thơ này là cảnh mẹ địu con cùng đi đánh giặc:

    Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
    Em ngủ cho ngoan, đừng rời lưng mẹ
    Mẹ đang chuyển lán, mẹ đi đạp rừng
    Thằng Mĩ đuổi ta phải rời con suối
    Anh trai cầm súng, chị gái cầm chông
    Mẹ địu em đi để giành trận cuối

    Sự lặp lại hai câu thơ Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi, Em ngủ cho ngoan, đừng rời lưng mẹ đã tạo nên âm điệu ngân nga, thấm dần vào người đọc một cảm xúc thân thương. Con cùng mẹ băng suối, vượt ngàn, đạp rừng xông tới. Cả nhà, cả làng, cả nước cùng đánh giặc.

    Nhịp thơ sôi nổi, thôi thúc như một hành khúc lên đường. Câu kết vẽ lên hình ảnh thật xúc động:

    Từ trên lưng mẹ, em đến chiến trường
    Từ trong đói khổ em vào Trường Sơn.

    Lời thơ khẳng định ý chí chiến đấu mãnh liệt của bà mẹ Tà-ôi nói riêng và đồng bào miền tây Thừa Thiên Huế nói chung. Lúc này, mẹ và em cùng lên đường vào Trường Sơn đánh giặc, nơi có biết bao khó khăn vất vả, nơi cái chết và sự sống chỉ cách nhau gang tấc.

    Kết thúc bài thơ vẫn là lời hát ru và ước nguyện của mẹ:

    Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi
    Mẹ thương a-kay, mẹ thương đất nước
    Con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ
    Mai sau con lớn làm người Tự do…

    Điệp khúc: Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi, Mẹ thương a-kay…, Con mơ cho mẹ…, Mai sau con lớn… đã thể hiện khát vọng cháy bỏng trong lòng người mẹ. Mẹ mong ước cho con những điều thật thiết thực và cũng thật lớn lao, kì diệu:

    Mai sau con lớn vung chày lún sân…,
    Mai sau con lớn phát mười Ka-lưi
    Mai sau con lớn làm người Tự do…

    Khi giã gạo, mẹ mong con mơ cho mẹ hại gạo trắng ngần. Khi tỉa bắp trên nương, mẹ mong con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều. Khi chiến đấu, mẹ mong con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ trong ngày đất nước sạch bóng quận thù, Bắc-Nam thông nhất. Chính tình thương, đức hi sinh, lòng vị tha và nhân hậu cao cả của những người mẹ nghèo yêu nước ấy đã góp phần làm nên chiến thắng hôm nay.

    Bài thơ ra đời năm 1971, trong giai đoạn ác liệt nhất của cuộc chiến đấu chông Mĩ cứu nước nhưng đến nay nó vẫn còn giừ nguyên giá trị. Khúc hát ru đã được phổ nhạc, trở thành bài ca được nhiều người ưa thích. Tình yêu thương con của bà mẹ nghèo miền núi gắn liền với tình thương bộ đội, tình yêu làng bản, lòng kính yêu Bác Hồ và tình yêu đất nước.

    Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ được đánh giá là một trong những bài thơ hay của thơ ca giai đoạn chống Mĩ cứu nước. Giờ đây, đọc lại bài thơ, người ta vẫn rưng rưng xúc động bởi tình cảm mộc mạc, chân thành cao đẹp của những người mẹ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ gian khổ và oanh liệt của dân tộc ta. Tự hào thay, người mẹ Việt Nam!

    Sau cuộc chiến tranh chống Mĩ cứu nước, Tổ quốc ta, nhân dân ta đã xây dựng biết bao tượng đài để ghi nhớ công ơn và ngợi ca những người mẹ Việt Nam anh hùng, Với Khúc hát ru những em bé lớn trẽn lưng mẹ, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm cũng đã xây dựng thành công một tượng đài bằng ngôn ngữ về những người mẹ miền núi vô danh.

Leave an answer

20:2+1-4x3-12:4 = ? ( )