Môn Văn Lớp: 12 Soạn bài: Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài)

Question

Môn Văn Lớp: 12 Giúp em bài này với ạ: Soạn bài: Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) No copy trên mạng nha. Em xin cảm ơn mọi người ạ

in progress 0
Quinn 1 tháng 2022-04-08T00:14:18+00:00 2 Answers 0

Answers ( )

  1. I. Tác giả

    – Tô Hoài (1920 – 2014) tên khai sinh là Nguyễn Sen, quê gốc ở Hà Tây, Hà Nội.

    – Năm 1943, Tô Hoài gia nhập tổ chức văn hóa cứu quốc do Đảng Cộng Sản thành lập, đến thời kì kháng chiến chống Pháp, ông viết báo, hoạt động trong hội văn nghệ Việt Nam.

    – Năm 1957, sau kháng chiến chống Pháp, ông tham gia tích cực trong hoạt động văn hóa, văn nghệ.

    – Tô Hoài là một cây bút văn xuôi hàng đầu của văn học hiện đại Việt Nam.

    – Sáng tác của ông thể hiện hiểu biết phong phú về nhiều lĩnh vực của đời sống, đặc biệt là những phong tục và sinh hoạt đời thường.

    – Tác phẩm tiêu biểu: Dế mèn phiêu lưu kí (1941), Truyện Tây Bắc (1953), Chuyện cũ Hà Nội, Cát bụi chân ai (1992).

    II. Tác phẩm1. Hoàn cảnh sáng tác

    – Vợ chồng A Phủ được in trong tập Truyện Tây Bắc năm 1953.

    – Năm 1952, nhà văn có dịp đi thực tế cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc, có điều kiện được sống và gắn bó với đồng bào dân tộc thiểu số của Tây Bắc, Tô Hoài có thêm những hiểu biết phong phú về cuộc sống, phong tục của con người nơi đây.

    2. Bố cục

       Gồm có 3 phần:

    Phần 1: Từ đầu…. đến chết thì thôi

    Nội dung: Tâm trạng và hoàn cảnh sống của Mị

    Phần 2: tiếp theo…. đánh nhau ở Hồng Ngài

    Nội dung: Hoàn cảnh của nhân vật A Phủ

    Phần 3: Còn lại

    Nội dung: Cuộc tự giải thoát của nhân vật Mị và A Phủ

    III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩmCâu 1 (Trang 14 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

    • Hoàn cảnh sống của Mị khi ở nhà Thống lí Bá Tra được tác giả miêu tả:

    – Mị cưới A Sử không phải vì tình yêu mà vì cha mẹ Mị không thể trả nợ cho nhà Thống lí nên Mị phải chịu kiếp làm dâu gạt nợ

    – Mị phải làm đi làm lại những công việc hằng ngày “Ai ở xa về, có dịp vào nhà thống lí Pá Tra thường trông thấy có một cô gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tầu ngựa . Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi” 

    – Mị bị đối xử không khác gì con trâu, con bò “Con trâu con ngựa làm còn có lúc, đêm nó còn được đứng gãi chân, đứng nhai cỏ, đàn bà con gái ở cái nhà ngày thì vùi vào việc làm cả ngày lẫn đêm” 

    – Mị đang dần bị vật hóa, hằng ngày Mị sống trong một căn buồng nhỏ xíu, nó tù túng và chật hẹp như cuộc đời của Mị vậy.

    – Đã có lúc Mị muốn ăn lá ngón để chết nhưng nghĩ đến cha mẹ, Mị lại vứt lá ngón đi.

    Tóm lại, hoàn cảnh của Mị được tác giả miêu tả hết sức đáng thương, sống một cuộc sống không có niềm vui và đầy khổ đau

    • Mị trong đêm tình mùa xuân

    – Ta thấy được tâm hồn dường như đã chết của Mị được khơi dậy lại trong đêm tình mùa xuân.

    – Mị thả lòng mình theo tiếng sáo, uống rượu thật say nhưng càng say Mị lại càng tỉnh

    – Mị muốn đi chơi “quấn lại tóc, với lấy cái váy hoa” 

    Nhà văn đã cho thấy cái khao khát được sống hạnh phúc mãnh liệt của Mị, rằng dù phải chịu khổ cực đến như thế nào thì con người ta vẫn có quyền được sống hạnh phúc, được khao khát về một cuộc đời tươi sáng hơn.

    Câu 2 (Trang 14 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

       Nhân vật A Phủ:

    – A Phủ là một chàng trai mồ côi khỏe mạnh, cần cù chịu khó. Do đánh ngã A Sử, con quan thống lí nên A Phủ bị thống lí Bá Tra bắt phạt vạ. Cuối cùng, làng xử phạt A Phủ một trăm đồng bạc trắng. Không có tiền nộp, anh phải làm con trâu, con ngựa cho nhà Bá Tra để trừ nợ.

    – Anh phải lao động nặng nhọc vất vả. Đề hổ vồ mất bò, A Phủ bị thống lí trói vào cọc.

    – Nét khác biệt trong nghệ thuật khắc họa nhân vật ở Mị và A Phủ chính là: A Phủ được tác giả nhìn từ bên ngoài, tạo điểm nhấn về tính cách ở những hành động, giúp ta thấy rõ vẻ đẹp của A Phủ qua tính cách gan góc, táo bạo, mạnh mẽ.

    Câu 3 (Trang 14 SGK Ngữ văn 12 tập 2)

       Nghệ thuật của tác phẩm:

    – Nghệ thuật xây dựng nhân vật : Khắc họa nhân vật sinh động, có cá tính rõ nét. Hai nhân vật Mị và A Phủ có số phận giống nhau nhưng tính cách khác nhau đã được tác giả thể hiện bằng bút pháp thích hợp.
    – Ngòi bút tả cảnH đặc sắc: (Cảnh tết, cảnh xử kiện…)
    – Nghệ thuật trần thuật rất thành công với giọng kể trầm lắng đầy cảm thông, yêu mến, nhịp kể chậm rãi, xúc động, có khi hòa vào dòng tâm tư của nhân vật, vừa bộc lộ nội tâm của nhân vật vừa tạo được sự đồng cảm.
    – Ngôn ngữ sinh động được chọn lọc, sáng tạo, vừa giàu tính tạo hình vừa giàu chất thơ.

  2. Hơi dài phải cần cù bù siêng năng

    I. Tìm hiểu chung

    1. Tác giả

    – Ông là nhà văn lớn, có số lượng tác phẩm đạt kỉ lục trong nền văn học Việt Nam hiện đại bằng con đường tự học.

    – Viết theo xu hướng hiện thực thiên về diễn tả sự thật của đời thường. Ông hấp dẫn người đọc ở lối trần thuật của một người từng trải, hóm hỉnh, đôi lúc tinh quái những luôn sinh động nhờ vốn từ vựng giàu có, phần lớn là bình dân và thông tục nhưng nhờ phép sử dụng đắc địa và tài ba, đầy ma lực và mang sức lay chuyển tâm tư người đọc.

    – Có vốn hiểu biết sâu sắc, đặc biệt là những nét lạ trong phong tục, tập quán ở nhiều vùng khác nhau của đất nước và trên thế giới. Ông được mệnh danh là nhà văn của đề tài Hà Nội, của đề tài miền núi bên cạnh nhiều đóng góp đặc sắc khác.

    2.Tác phẩm

    – Hoàn cảnh sáng tác: 1952 trong chuyến đi thực tế ở Tây Bắc.

    – Đề tài: viết về người nông dân miền núi.

    – Nội dung:Cuộc sống của người dân miền núi dưới ách thống trị của chế độ phong kiến  và sự thức tỉnh của họ trong cuộc đấu tranh để tự giải phóng và góp phần giải phóng quê hương.

    – Kết cấu: có 3 phần

        + Phần 1: Kể về Mị và cảnh sống của Mị

        + Phần 2: Kể về A Phủ ( đánh A Sử, xử kiện )

        + Phần 3: Mị cứu A Phủ, cùng chạy trốn đến Phiềng Sa.

    *Tóm tắt

    – Mị, một cô gái xinh đẹp, yêu đời, có khát vọng tự do, hạnh phúc bị bắt về làm con dâu gạt nợ cho nhà Thống lí Pá Tra.

    – Lúc đầu Mị phản kháng nhưng dần dần trở nên tê liệt, chỉ ″lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa″.

    – Đêm tình mùa xuân đến, Mị muốn đi chơi nhưng bị A Sử (chồng Mị) trói đứng vào cột nhà.

    – A Phủ đánh A Sử nên nên đã bị bắt, bị phạt vạ và trở thành kẻ ở trừ nợ cho nhà Thống lí.

    – Không may hổ vồ mất 1 con bò, A Phủ đã bị đánh, bị trói đứng vào cọc đến gần chết.

    – Mị đã cắt dây trói cho A Phủ, 2 người chạy trốn đến Phiềng Sa.

        – Mị và A Phủ được giác ngộ, trở thành du kích

    II. Đọc hiểu văn bản

    1. Nhân vật Mị

    * Cách giới thiệu: cô gái ″ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa″ và ″Lúc nào cũng vậy… cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi″.

    ⇒ Cách vào truyện gây ấn tượng nhờ tác giả đã tạo ra những đối nghịch:

    – Một cô gái lẻ loi, âm thầm gần như lẫn vào các vật vô tri trong khung cảnh đông đúc, tấp nập của gia đình thống lí Pá Tra.

    – Cô ấy là con dâu của một gia đình quyền thế, giàu có ″nhiều nương, nhiều bạc, nhiều thuốc phiện nhất làng″ nhưng sao lúc nào cũng ″cúi mặt″ nhẫn nhục và ″mặt buồn rười rượi″?

        Đây là thủ pháp tạo tình huống ″có vấn đề″ trong lối kể chuyện truyền thống, giúp tác giả mở lối người đọc cùng tham gia hành trình tìm hiểu những bí ẩn của số phận nhân vật.

    a. Trước khi về làm dâu nhà thống lí  Pá Tra

      – Mị là cô gái xinh đẹp, yêu đời, chăm chỉ, tự trọng, hiếu thảo, có tài thổi sáo hay, có một tình yêu đẹp ® đáng được hưởng hạnh phúc.

    – Có khát vọng sống mãnh liệt: khao khát hạnh phúc do mình lựa chọn, từ chối làm dâu nhà giàu.

    ⇒ Lẽ ra Mị phải được hạnh phúc. Nhưng không ngờ đó chính là nguyên nhân dẫn cô đến những bi kịch đau khổ:phải trả món nợ truyền kiếp cho gia đình, trở thành con dâu gạt nợ. Từ đấy bông hoa của núi rừng bị nhấn chìm trong kiếp sống tôi đòi.

    b. Từ khi bị bắt về nhà thống lí Pá Tra

    Con dâu gạt nợ: con dâu + con nợ ⇒ con nợ chung thân.

    * Thể xác:

    – Công việc; làm việc cả ngày lẫn đêm, khổ hơn trâu ngựa (so sánh).

    – Thái độ: cúi mặt, nghĩ ngợi, nhớ đi nhớ lại những công việc như nhau, suốt năm suốt đời cũng thế ⇒ làm theo quán tính, thói quen bào mòn ý thức của Mị, biến Mị trở thành cái xác không hồn.

    – Mị bị đánh đập hành hạ.

    * Tinh thần: Mị là nạn nhân của chế độ:

    – Cường quyền: cha con thống lí Pá Tra bắt Mị về làm con dâu gạt nợ, không cần biết đến khát khao của Mị.

    – Nam quyền: chưa bao giờ được hưởng hạnh phúc lứa đôi, chỉ là vật sử dụng.

    – Thần quyền: tục lệ cúng trình ma làm Mị không dám trốn.

    * Cuộc sống:

    – Không gian: Căn buồng Mị là một ẩn dụ độc đáo, gây ám ảnh ngột ngạt, bức bối về nhà tù rùng rợn, địa ngục chốn trần gian- giam hãm tâm hồn và cuộc đời của Mị.

    – Thời gian: không biết mùa nào đã về, con chim nào bay qua cửa sổ, không phân biệt được thời gian giữa sáng và chiều.

    ⇒ Không có ý niệm về không gian và thời gian, nghĩa là Mị không có ý niệm về sự tồn tại của mình nữa.

    – Mối quan hệ: không người tri âm tri kỉ, chỉ ra vào lặng lẽ trong những đếm dài và buồn, làm bạn với ngọn lửa.

    * Thái độ của Mị:

    – Ban đầu: phản kháng quyết liệt, định ăn lá ngón tự tử.

    – Sau đó: bố chết, món nợ và lòng hiếu thảo không ràng buộc nhưng Mị không nghĩ đến cái chết vì ″Mị quen khổ rồi″ ⇒ sự áp bức quá lâu của cường quyền và thần quyền đã làm tê liệt tinh thần phản kháng, bị tâm lí nô lệ đầu độc.

         Những đau khổ và cực nhọc đã cướp đi tuổi thanh xuân của Mị và biến Mị thành con người nhẫn nhục- tiêu biểu cho số phận người phụ nữ nghèo dưới ách thống trị của phong kiến miền núi.

    c. Sức sống tiềm tàng của Mị: (ngoại cảnh tác động làm trỗi dậy mạnh mẽ).

           Vẻ đẹp của mùa xuân và tiếng sáo – âm thanh của sự thức tỉnh, đã từng bước làm hồi sinh tâm hồn Mị.

               Tiếng sáo                                Mị

    1-ngoài đồi núi → lấp ló    → rủ bạn  →  thiết tha bổi hổi.

    2-đầu làng → văng vẳng → gọi bạn → sống về ngày trước

    3-ngoài đường  → lơ lửng → goị bạn yêu → muốn đi chơi.

    4- trong đầu → rập rờn     →  chuẩn bị đi chơi.

    5-bị trói → Mị im lặng như không biết mình bị trói → vẫn nghe tiếng sao đưa Mị theo những cuộc chơi.  

    – Tiếng sáo từ xa đến gần, từ ngoài vào trong, lúc đầu chỉ là tiếng gọi của cuộc đời, sau đó là tiếng gọi của chính khát khao trong Mị. Tiếng sao mỗi lúc một thiết tha hơn: ban đầu là gọi bạn, sau đó là gọi bạn yêu.

    – Không khí sinh động, náo nức của mùa xuân, cùng với tiếng sáo Mị đã từng bước thức tỉnh ý thức làm người, Mị nhẩm lời bài hát.

    + Lén uống rượu: như để đạp đổ, phá vở, giải toả một cái gì trầm uất bấy lâu trong lòng ⇒ tín hiệu bắt đầu thoát khỏi ranh giới của sự cam chịu.

    + Men rượu và tiếng sáo gọi bạn tình làm Mị nhớ lại những đêm xuân tình, những ngày tuổi trẻ ⇒ kí ức trở về, chất người đích thực cũng trở về với Mị. Mị thấy mình còn trẻ ⇒ ý thức rõ rệt về bản thân, có khả năng sống hạnh phúc và trở lại làm người.

    + Khao khát muốn đi chơi trong đêm tình và muôn ăn lá ngón tự tử ⇒ khao khát sống hồi sinh.

    + Tiếng sáo gọi bạn yêu thức tỉnh: Mị xắn mở bỏ vào đĩa đèn cho buồng sáng lên, chuẩn bị đi chơi với kí ức tươi đẹp của thời thanh xuân quên cả cảnh mình bị trói. Mị hành động thật khỏe khoắn chứ không lầm lũi, âm thầm nữa.

    ⇒ Như vậy, đòn roi của cường quyền, bóng ma của thần quyền không dập tắt được khát khao mãnh liệt, không huỷ diệt được sức sống tiềm tàng bên trong con người. Nhưng nguồn sức sống vừa mới trỗi dậy đã bị dập tắt một cách tàn nhẫn bởi vòng dây trói của ASử. Từ đây, Mị càng chìm vào chai sạn hơn trước. Phút giây tự phát này không giải thoát được cuộc đời Mị nhưng nó có ý nghĩa của sự thức tỉnh.

    d. Mị cởi trói cho A Phủ và cùng A Phủ trốn khỏi Hồng Ngài

    – Nguyên nhân của sự việc là do A Phủ để mất bò, bị trói đứng.

    – Tâm trạng của Mị trước cảnh A Phủ bị trói:

    + Lúc đầu: Mị thản nhiên, lạnh lùng, vô cảm vì đã tê dại chai lì, quá đau khổ và quen với cảnh tàn bạo của nhà thống lí.

    + Về sau: giọt nước mắt cơ cực, bất lực, tuyệt vọng đã đánh thức nỗi đau lắng chìm trong Mị ⇒ Mị xúc động, đồng cảm + tình thương ⇒ hành động quyết liệt, liều lĩnh: cởi trói cho A Phủ và chạy- lúc ấy niềm khao khát sống bùng cháy trong Mị.

    * Tóm lại:

    – Đây là kết quả tất yếu của một sức sống, một khát vọng sống tiềm tàng, âm ỉ bấy lâu nay, một quá trình bị đè nén, áp bức.

    – Đây là chi tiết bản lề phân đôi tác phẩm, làm cho tác phẩm có kết cấu hợp lí, đánh dấu quá trình tự phất đến tự giác của Mị và A Phủ.

      Mị là một người có nhiều nét đẹp: giàu tình thương và có tinh thần phản kháng.

    2. Nhân vật A Phủ:

    a. A Phủ với số phận đặc biệt:

    – Chàng trai miền núi nghèo, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống tự do giữa núi rừng.

    – Là một mầm sống khoẻ mạnh, vượt qua được sự sàng lọc nghiệt ngã của tự nhiên.

    – Lớn lên giữa núi rừng, A Phủ trở thành chàng trai Mông khoẻ mạnh ″chạy nhanh như ngựa″, ″biết đúc lưỡi cày, biết đục cuốc, lại cày giỏi và săn bò tót rất bạo″.

    ⇒Niềm ao ước của nhiều cô gái trẻ.

    b. A Phủ với cá tính đặc biệt: 

       Tính cách gan góc được bộc lộ từ năm lên mười. Cá tính ấy được cuộc sống hoang dã nơi núi rừng cùng hoàn cảnh ở đợ, làm thuê nhiều cực nhọc, vất vả hun đúc để trở thành một chàng trai có tính cách mạnh mẽ, táo bạo:

    – Dám đánh con quan (một thứ con trời) không quan tâm đến hậu quả. Động từ: chạy vụt ra, ném, lăng, xộc tới, nắm cái vòng cổ, kéo đạp đầu xuống, xé vai áo, đánh tới tấp,.. hành động nhanh gấp cho thấy sức mạnh và tính cách của A Phủ.

    – Công việc ″đốt rừng, cày nương…chăn ngựa″, ″bôn ba rong ruổi ngoài gò ngoài rừng″. Thân phận của một kẻ ở đợ trừ nợ nhưng A Phủ vẫn là một chàng trai tự do: mải mê bẫy nhím ⇒ tâm hồn phóng khoáng, hồn nhiên không bị tiêu diệt hẳn.

    – Để hồ vồ mất con bò nhưng vẫn thản nhiên không sợ cái uy của bất cứ ai ⇒ gan góc, không sợ chết.

    – Khi bị trói, nhai đứt hai vòng dây ⇒ vẫy vùng nhưng không thoát được = khóc, tuyệt vọng.

    3. Những nét đặc sắc về nghệ thuật

    * Nghệ thuật khắc hoạ tính cách nhân vật Mị và A Phủ sống động và chân thực:

    – Nhân vật Mị được khắc hoạ từ cái nhìn bên trong, nhằm giúp ta khám phá và phát hiện vẻ đẹp ở nhân vật tiềm lực sống của nội tâm.

    – Nhân vật A Phủ được nhìn từ bên ngoài, tạo điểm nhấn về tính cách ở những hành động, giúp ta thấy rõ vẻ đẹp của A Phủ qua sự gan góc, táo bạo, mạnh mẽ.

    * Lối viết thiên về hiện thực, đời thường:

    – Phát hiện mới mẻ về nét là trong tập quán và phong tục (cướp vợ, trình ma, đánh nhau, xử kiện, óp đồng, đêm tình mùa xuân, trói đứng…).

    – Khả năng quan sát tìm tòi đã tạo dựng bối cảnh, tình huống, miêu tả thiên nhiên sống động, đầy chất thơ (cảnh mùa xuân về trên núi cao, lời ca và giai điệu tiếng sáo trong đêm tình mùa xuân, cảnh uống rượu ngày tết,…).

    – Giọng điệu trữ tình, hấp dẫn và lôi cuốn bằng sự từng trải tinh tế, bằng sự gia giảm đúng liều lượng phong vị và màu sắc dân tộc; ngôn ngữ giản dị, phong phú và đầy sáng tạo, mang đậm bản sắc riêng.

    III. Ghi nhớ: (SGK

Leave an answer

20:2+1-4x3-12:4 = ? ( )